Sigaretten zijn al eeuwenlang onderdeel van het dagelijks leven van miljoenen mensen. In Nederland roken nog altijd zo’n drie miljoen volwassenen. Dat is bijna één op de vijf Nederlanders. Toch weten veel rokers verrassend weinig over wat er precies in een sigaret zit, waarom tabak zo duur is geworden en wat er op dit moment verandert in de wereld van tabaksbeleid. Dit artikel legt het helder uit.
Wat er in een sigaret zit
Een sigaret bestaat uit gedroogde tabaksbladeren die in papier zijn gerold. Dat klinkt simpel, maar de samenstelling is dat niet. Bij het verbranden van tabak komen meer dan vierduizend stoffen vrij. Een deel daarvan is giftig, zoals koolmonoxide en teer. Nicotine is de stof die zorgt voor het verslavende gevoel. Het bereikt de hersenen binnen enkele seconden na een trekje. Fabrikanten voegen ook smaakstoffen toe aan tabak, zoals menthol of suiker, om de rook zachter te maken. Filters aan het uiteinde van een sigaret vangen een deel van de schadelijke stoffen op, maar verwijderen ze zeker niet allemaal. Veel mensen denken dat filters de rookervaring veiliger maken, maar dat is een misverstand.
Hoe de prijs van tabak in Nederland zo hoog werd
In Nederland zijn rokersproducten de afgelopen jaren flink duurder geworden. De overheid verhoogt de accijnzen op tabak regelmatig, met als doel minder mensen te laten roken. Een pakje sigaretten kost in Nederland inmiddels al snel meer dan negen euro. Dat maakt Nederland een van de duurste landen in Europa als het gaat om tabaksprijzen. Veel rokers die in de grensregio wonen rijden daarom naar Duitsland, waar dezelfde producten tot vijftien procent goedkoper zijn. Winkels net over de grens spelen hier handig op in en richten zich bewust op Nederlandse klanten. De accijnzen in Duitsland gaan de komende tijd wel omhoog, omdat de overheid daar geld zoekt voor andere maatregelen. Het prijsverschil tussen beide landen zal daardoor kleiner worden.
Roken en gezondheid: de cijfers
Roken is de grootste vermijdbare oorzaak van ziekte en vroegtijdig overlijden in Nederland. Elk jaar sterven naar schatting twintigduizend Nederlanders aan de gevolgen van roken. Longkanker is de bekendste aandoening die hiermee samenhangt, maar tabaksgebruik vergroot ook de kans op hart- en vaatziekten, beroertes en verschillende andere vormen van kanker. Passief roken, dus het inademen van de rook van iemand anders, is ook schadelijk. Kinderen die opgroeien in een rookomgeving hebben meer kans op luchtwegproblemen. De meeste rokers beginnen op jonge leeftijd, vaak voor hun twintigste. Stoppen met roken is moeilijk vanwege de verslavende werking van nicotine, maar het lichaam begint zich al binnen een dag na de laatste sigaret te herstellen.
Alternatieven en de verschuiving in tabaksgebruik
De markt voor tabaksproducten verandert. Naast traditionele sigaretten zijn er steeds meer alternatieven beschikbaar, zoals e-sigaretten, verhitte tabaksproducten en nicotinezakjes. Een e-sigaret bevat geen brandende tabak maar verdampt een vloeistof met nicotine. Verhitte tabaksproducten, zoals de IQOS, verwarmen echte tabak zonder het te verbranden. Fabrikanten beweren dat deze producten minder schadelijk zijn, maar wetenschappers zijn voorzichtig met dat oordeel. Er is nog niet genoeg onderzoek naar de langetermijneffecten. Nicotinezakjes zijn tabaksvrij en worden onder de lip geplaatst. Ze geven nicotine af zonder rook of damp. Jongeren grijpen vaker naar deze nieuwere vormen van nicotinegebruik, terwijl klassieke tabaksrook bij de jeugd minder populair wordt. De overheid probeert ook op deze producten greep te krijgen via regelgeving en leeftijdsgrenzen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel sigaretten rook je in een pakje?
Een standaard pakje sigaretten bevat twintig stuks. Er zijn ook pakjes met vierentwintig stuks beschikbaar, maar die zijn minder gangbaar in Nederland.
Vanaf welke leeftijd mag je in Nederland tabak kopen?
In Nederland mag je pas tabaksproducten kopen als je achttien jaar of ouder bent. Verkopers zijn verplicht om naar een identiteitsbewijs te vragen als de leeftijd niet duidelijk is.
Mag je overal roken in Nederland?
Roken is in Nederland op veel openbare plaatsen verboden. Dat geldt onder andere in horeca, op scholen, in openbare gebouwen en op treinstations. Op sommige buitenterreinen gelden ook rookverboden.
Is het goedkoper om tabak in Duitsland te kopen?
Ja, tabaksproducten zijn in Duitsland goedkoper dan in Nederland. Het prijsverschil loopt op tot zo’n vijftien procent. Nederlanders mogen voor eigen gebruik tabak meenemen vanuit Duitsland, maar er gelden hoeveelheidsgrenzen.
Wat gebeurt er met je lichaam als je stopt met roken?
Als je stopt met roken begint je lichaam zich snel te herstellen. Na twintig minuten daalt je bloeddruk al. Na enkele maanden verbetert je longfunctie merkbaar. Na tien jaar is de kans op longkanker gehalveerd vergeleken met iemand die blijft roken.