Harry Potter is een naam die bijna iedereen kent. Het verhaal van de jonge tovenaar die opgroeit bij zijn nare oom en tante, om daarna te ontdekken dat hij tot een andere wereld behoort, heeft miljoenen mensen geraakt. J.K. Rowling schreef de eerste roman in 1997. Sindsdien groeide de boekenreeks uit tot een van de bestverkochte series ter wereld. Meer dan 500 miljoen exemplaren zijn er inmiddels verkocht in ruim 80 talen. Dat is geen toeval. Het verhaal raakt aan onderwerpen die iedereen herkent: vriendschap, verlies, moed en de keuze tussen goed en kwaad.
Van weeskind naar leerling aan de toverschool
Op zijn elfde verjaardag krijgt Harry een brief. Hij is toegelaten tot Zweinstein, de school voor hekserij en tovenarij. Tot dat moment wist hij niets van zijn afkomst. Hij sliep in een kast onder de trap en werd behandeld als een last door zijn familie, de Duffelingen. Zodra hij de tovenaarswereld betreedt, verandert alles. Hij leert dat zijn ouders, Lily en James Potter, zijn omgebracht door de machtige duistere tovenaar Voldemort. Harry overleefde die aanval als baby, wat hem in de tovenaarswereld beroemd maakte. Die bekendheid is voor hem geen cadeau. Hij wil gewoon leren, vrienden maken en ontdekken wie hij is. Zweinstein biedt hem dat, maar brengt ook gevaar. Elk schooljaar staat hij tegenover nieuwe bedreigingen, waarbij zijn leven meerdere keren op het spel staat.
De vriendschap die het verhaal draagt
Vrijwel meteen na aankomst op Zweinstein ontmoet de jonge tovenaar twee mensen die zijn leven veranderen. Ron Wemel wordt zijn eerste echte vriend, een vrolijke jongen uit een grote, warme tovenaarsfamilie. Hermelien Griffel is slim, gedisciplineerd en soms een beetje eigenwijs. Samen vormen ze een hecht drietal dat door alles heen gaat. De vriendschap tussen hen is niet altijd makkelijk. Ze maken ruzie, ze begrijpen elkaar soms niet en ze maken fouten. Dat maakt hen juist herkenbaar. Veel lezers zien zichzelf terug in een van de drie. Buiten deze kern heeft de hoofdpersoon ook andere mensen om zich heen die belangrijk zijn. Hagrid, de reusachtige bewaker van Zweinstein, is al vroeg een vertrouwde figuur voor hem. Perkamentus, het schoolhoofd, speelt een grote rol als leidsman. En Sirius Zwarts, zijn peetvader, geeft hem een gevoel van familie dat hij nooit eerder kende.
De wereld achter de verhalen
Wat de boekenreeks zo sterk maakt, is de uitgewerkte wereld die Rowling heeft opgebouwd. De Wegisweg in Londen is de verborgen winkelstraat voor tovenaars. De Grijze Pijl is de trein die leerlingen naar Zweinstein brengt, vertrekkend van perron 9¾ op King’s Cross. Breintbal, Kwatafel en Slijmbal zijn de drie ballen die gebruikt worden bij het vliegensvlugge sport Zwerkbal, gespeeld op bezemstelen. Al deze details geven de indruk dat deze wereld echt bestaat naast de onze. Lezers van alle leeftijden zijn door die details gaan fantaseren over hoe het zou zijn om zelf een brief van Zweinstein te ontvangen. Dat gevoel heeft ook de filmserie, de attractieparken en het toneelstuk voortgebracht. Het universum rondom de verhalen is inmiddels enorm groot.
De thema’s die de serie tijdloos maken
Onder het avontuur zitten serieuze onderwerpen. De strijd tussen de volgelingen van Voldemort en de rest van de tovenaarswereld heeft veel weg van echte vormen van onderdrukking en discriminatie. Tovenaars met niet-tovenaarsouders worden door sommigen als minderwaardig gezien. Dat idee wordt in de boeken duidelijk afgewezen. Verder gaan de verhalen over rouw en verlies, over wat het betekent om moedig te zijn en over de keuzes die mensen maken als het er echt op aankomt. Die thema’s zijn niet vereenvoudigd voor een jong publiek, maar ook niet overdreven zwaar. Rowling behandelt ze op een manier die zowel kinderen als volwassenen raakt. Dat verklaart waarom de boeken generaties later nog steeds gelezen worden en waarom nieuwe lezers ze steeds opnieuw ontdekken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel boeken zijn er in de serie?
De reeks over de jonge tovenaar van Zweinstein telt zeven delen. Het eerste deel verscheen in 1997, het laatste in 2007. Elk boek volgt een schooljaar en bouwt voort op het verhaal dat daarvoor verteld is.
Is de serie ook verfilmd?
Ja, alle zeven boeken zijn verfilmd. De films verschenen tussen 2001 en 2011. Daarnaast zijn er twee films over Grindelwald verschenen, die zich afspelen in een eerder tijdperk van dezelfde wereld.
Wat is de Tovenaarswereld en waar staat die?
De Tovenaarswereld is de verborgen samenleving van heksen en tovenaars in de boeken. Die wereld bestaat naast de gewone mensenwereld, maar is voor gewone mensen onzichtbaar. Bekende plekken zijn de Wegisweg in Londen en het kasteel Zweinstein, dat ergens in Schotland ligt.
Voor welke leeftijd zijn de boeken geschikt?
Het eerste boek is geschikt voor kinderen vanaf ongeveer 8 jaar. De latere delen worden donkerder en zwaarder van toon. Deel vier en verder zijn meer geschikt voor lezers van 12 jaar en ouder.